plen
Aktualności
2017-05-12 12:02:00 Sprawozdanie z konferencji „Licencja na czytanie II”, Toruń, 25 kwietnia 2017 r.

W Bibliotece Pedagogicznej w Toruniu odbyła się druga edycja, cieszącej się w ubiegłym roku sporą popularnością, konferencji „Licencja na czytanie”, współorganizowanej przez Bibliotekę Pedagogiczną oraz Toruński Ośrodek Doradztwa Metodycznego i Doskonalenia Nauczycieli.

Zgromadzonych w sali wystawowej Biblioteki prelegentów, gości, wśród nich Marię Mazurkiewicz, Kujawsko-Pomorskiego Wicekuratora Oświaty, oraz pozostałych uczestników konferencji powitała dyrektor instytucji Dorota Komendzińska. Podziękowała serdecznie za przybycie oraz zachęciła do uważnego wysłuchania pięciu konferencyjnych wykładów, a także udziału w wybranych spotkaniach warsztatowych.

Pierwszym z prelegentów był dr hab. Maciej Wróblewski (UMK). Zaprezentował on wykład ...__Piszę-_czytamCzytam-_Piszę_Czytam-_...Między tradycyjnymi a nowymi wzorami czytania literatury.
Mówił o obserwowanym od lat niepokojącym zjawisku spadku czytelnictwa w Polsce. Powoływał się w tym kontekście na badania Biblioteki Narodowej z lat 1994–2015.
Zachęcał uczestników konferencji do wspólnej refleksji nad zmianami, jakie w sferze czytelnictwa niesie rozwój nowych technologii. Mówił także o swoich (nieukończonych jeszcze) badaniach nad procesem czytania i pisania. Sformułował następującą hipotezę – czytanie jest obecnie determinowane umiejętnością pisania.
Wykładowca zastanawiał się, czy czytanie to jeszcze akt intelektualny, czy często już tylko czynność zautomatyzowana. Mówił również o nadprodukcji na rynku wydawniczym kryminałów i literatury fantasy. Sformułował wnioski – „nadmiar produkcji i dystrybucji tekstów w świecie realnym i wirtualnym modyfikuje czynność czytania”, „pokora intelektualna, jako integralny element aktu lektury, stała się wartością deficytową”.
Na zakończenie wykładu Maciej Wróblewski podzielił się obserwacją – studenci już prawie nie czytają tekstów na papierze, następuje banalizacja aktu lektury. Czytanie tekstów drukowanych (ciągle jeszcze oczywiste dla wykładowców i nauczycieli) w praktyce czytelniczej młodych ludzi jest wypierane przez czytanie za pomocą narzędzi nowych technologii.

Wykład drugi zatytułowany Elektroniczne dzieła leksykograficzne – nowy wymiar pracy ze słownikiem został zaprezentowany przez dr Emilię Kubicką (UMK).
Prelegentka przedstawiła oczekiwania użytkowników wobec słowników elektronicznych oraz ich liczne zalety i nieliczne wady. Mówiła, z jakiego rodzaju słownikami elektronicznymi możemy się zetknąć i zaprezentowała wybrane współczesne elektroniczne słowniki polszczyzny (Wielki słownik języka polskiego PAN, Słownik języka polskiego PWN, Dobry słownik). Zwróciła uwagę na zmiany, jakie nastąpiły w redagowaniu słowników w ostatnich dziesięcioleciach. Przedstawiła na przykładzie Wielkiego słownika języka polskiego PAN sposób prezentowania hasła słownikowego w internecie i wykonywaną w związku z tym przemyślaną, drobiazgową pracę. Tematyka wykładu (wydawałoby się mało atrakcyjna) została przedstawiona w zajmujący sposób i zapewne zachęciła nieprzekonanych do korzystania ze słowników elektronicznych.

Następny wykład, Proza polska po roku 1989 – krótkie wprowadzenie, wygłosił dr hab. Marcin Wołk (UMK).
Wykład poświęcił przemianom w literaturze polskiej ostatniego ćwierćwiecza, które spowodowane zostały transformacją ustrojową. Mówił o tym, że najnowsza polska literatura kształt swój zawdzięcza m.in. zmianom geopolitycznym i gospodarczym, wolnemu rynkowi, wolnym mediom, zmianom obyczajowym, zanikowi cenzury i mecenatu państwa. Prelegent krótko zaprezentował debiuty prozatorskie polskiej literatury najnowszej (Paweł Huelle, Piotr Szewc, Jerzy Pilch, Andrzej Sapkowski, Magdalena Tulli i in.). Zwrócił uwagę na stosunkowo liczną wśród pisarzy reprezentację kobiet. Omówił też najbardziej widoczne zjawiska/tendencje pojawiające się w literaturze współczesnej (małe ojczyzny, mitologizacja codzienności, postmodernizm, intertekstualność, feminizm/gender, dole i niedole polskiej transformacji).

Czwartym wykładem z kolei był Dialog słowa i obrazu. Picture book pod lupą autorstwa Marty Baszewskiej (UMK).
Prelegentka mówiła o kłopotach ze sformułowaniem definicji książek obrazowych. Podała typowe cechy tego typu wydawnictw (niepodzielność słowa i obrazu, obecność pratekstu, bardzo mała ilość tekstu, brak nazw własnych, poruszanie ważnych społecznie tematów). Mówiła także o tym, że książki obrazowe stanowią obiekty estetyczne, mają charakter uniwersalny, a ich adresatami są zarówno dzieci, jak i dorośli. Marta Baszewska podkreśliła, że typową cechą książek obrazowych jest brak morału; są to książki-łamigłówki wymagające kompetencji wizualnych. Prelegentka zaprezentowała artystyczne picture booki torunianki Iwony Chmielewskiej. Na zakończenie przygotowała szczegółowe porównanie książek obrazkowych dla dzieci i picture booków.

Ostatni z wykładów „Siła i nadzieja”? - kobiece biografie w komiksach o tematyce lagrowej wygłoszony został przez dr hab. Barbarę Czarnecką (UJ).
Autorka poświęciła swoje wystąpienie zagadnieniu kreacji postaci kobiecych w komiksach historycznych o tematyce lagrowej.
Na wstępie zastrzegła, że czyta/ogląda komiks wyłącznie jako historyk literatury zainteresowany narracjami lagrowymi, a w polu jej zainteresowań pozostaje komiks historyczny. Mówiła o braku tradycji komiksu w Polsce spowodowanym m.in. wojną. Krótko zarysowała tematykę komiksu powojennego (przodownicy pracy, komunistyczni partyzanci, imperialistyczni szpiedzy). Zauważyła, że większość komiksów zniknęła z rynku w czasie stanu wojennego. Zwróciła uwagę, że dziś politycy znów docenili możliwości propagandowe komiksu (szczególnie komiksu historycznego). Jego główny nurt tematyczny stanowi II wojna światowa.
Barbara Czarnecka omówiła i oceniła kilka najbardziej znanych komiksów/serii komiksów historycznych. Podkreśliła, że arcydziełem gatunku jest Maus Arta Spiegelmana. Prelegentka pochlebnie wyraziła się także o komiksie Misja Karskiego. Zatrzymać Holocaust, wydanym przez waszyngtońskie Muzeum Holocaustu (Rafael Medoff scenariusz, Dean Motter rysunki). Ponadto zwróciła uwagę na antologie komiksu, będące plonem konkursu ogłaszanego przez Muzeum Powstania Warszawskiego „Powstanie 44 w komiksie” oraz serię komiksów zatytułowaną „Epizody z Auschwitz”.
Barbara Czarnecka podkreśliła, że autorami komiksów historycznych, jak i komiksów w ogóle, są najczęściej młodzi mężczyźni. Widoczna na kartach komiksów jest ich fascynacja militariami, wojskowością i niestety „hura patriotyzmem”. Kobiety przedstawiane są przez nich w sposób stereotypowy (szczególnie na kartach polskich komiksów historycznych).
Jedyny komiks w całości poświęcony kobiecemu doświadczeniu lagrowemu to Siła i nadzieja. Dziewczęta z Ravensbrück, opublikowany na początku 2016 roku. W inicjatywie jego powstania brały udział głównie kobiety, autorkami scenariuszy i rysowniczkami również były kobiety.
Reasumując prelegentka podkreśliła, że specyfika kobiecego doświadczenia, w tym wypadku lagru, nie została przyswojona przez historię, a „bez tego skazani jesteśmy na konwencjonalne kreacje kobiece, odstręczające schematy, nudę i niewiedzę”.

Na zakończenie Katarzyna Fijałkowska (TODMiDN) podsumowała konferencję, wyrażając życzenie, aby w programach szkolnych znalazło się miejsce na publikacje i ważne zagadnienia, o których mówili prelegenci. Wyraziła ogromną nadzieję, że za rok spotkamy się w trakcie trzeciej edycji konferencji „Licencja na czytanie”.
     
Po zakończeniu konferencji uczestnicy mieli możliwość uczestniczenia w wybranych warsztatach.
Warsztaty Monolog i dialog w „Lubiewie” Michała Witkowskiego poprowadził dr hab. Marcin Wołk z Wydziału Filologicznego UMK.
Uczestnicy, po uprzednim zapoznaniu się z „Księgą ulicy”, częścią pierwszą powieści Michała Witkowskiego, wzięli udział w ciekawej dyskusji o sposobach narracji zaprezentowanych w książce przez autora. Prowadzący spotkanie zwrócił uwagę na nietypowe, starannie przemyślane rozwiązania literackie, umożliwiające z jednej strony przybliżenie w wiarygodny sposób czytelnikom hermetycznego środowiska bohaterów, z drugiej wprowadzające wartką, wciągającą opowieść. Uczestnicy podawali przykłady podobnych, nietradycyjnych narracji w przeczytanych przez siebie pozycjach, dzielili się swoimi spostrzeżeniami związanymi z lekturą, jej tematyką i konstrukcją, a także refleksjami o odbiorze książki we własnym środowisku.

Trening kreatywności, czyli co ma wiatrak do piernika… to zajęcia, które poprowadziła dr Magdalena Cyrklaff.
Celem warsztatu było sprowokowanie uczestników do kreatywnej działalności w obszarze edukacji i rozwoju. Zajęcia stymulowały ciekawość poznawczą i zachęcały do szukania niestandardowych, a skuteczniejszych i bardziej innowacyjnych rozwiązań. Dzięki wykonywaniu ćwiczeń uczestnicy poznali techniki i strategie kreatywnego rozwiązywania problemów i pracy nad swoimi zasobami osobistymi. Każde z ćwiczeń omówione zostało przez trenerkę na forum grupy i uzupełnione komentarzem oraz odwołaniem do teorii.

Jak pisać recenzje? Warsztaty z elementami webwritingu poprowadziła Paulina Matysiak, blogerka, autorka bloga o książkach i życiu literackim zaginamrogi.pl. Uczestnicy warsztatów poznali najważniejsze elementy recenzji oraz dowiedzieli się, w jaki sposób ją napisać. Prowadząca opowiadała też o tym, jak powinniśmy pisać teksty do internetu, pamiętając o tym, że użytkownicy tego medium nie czytają, tylko skanują tekst, przebiegają go wzrokiem, zatrzymując się jedynie na wybranych fragmentach. Blogerka poruszyła też zagadnienie prowadzenia rozmów o książkach nigdy nie czytanych, odwołując się do lektury „Jak rozmawiać o książkach, których się nie czytało?” Pierre’a Bayarda. W ramach ćwiczeń uczestnicy zajęć zostali poproszeni o przygotowanie krótkich tekstów rekomendujących ostatnio przeczytane książki.

Konferencja „Licencja na czytanie II” poprzedzona została akcją/zabawą prowadzoną na Facebooku, wprowadzająca potencjalnych uczestników konferencji i innych zainteresowanych w jej tematykę.
Zadaniem uczestników zabawy było odgadnięcie, z jakiego utworu pochodzi cytat zamieszczony na FB. Cytaty zawierały motywy książki, czytelnika, czytelnictwa i postaci bibliotekarza w literaturze pięknej, a pochodziły z mniej znanych utworów literackich. Zabawa trwała od 10 IV – 25 IV, a cytaty ukazywały się raz dziennie. Zagadki cieszyły się dużą popularnością (od 300-800 odsłon). Jedna z zagadek pozostała nieodgadnięta – najtrudniejszy okazał się fragment utworu Italo Calvino „Jeśli zimową nocą podróżny”. Cytaty publikowane na FB zostały potem umieszczone na tablicach i stanowiły wyśmienite tło konferencji, w gablotach zaś wyeksponowano książki, z których pochodziły. Duże zainteresowanie zabawą skłania pomysłodawców do kontynuowania tej formy zabawy czytelniczej. Ponadto na stronie Biblioteki w aktualnościach został zamieszczony wykaz publikacji 100 x książka, czyli motyw biblioteki, bibliotekarza i czytelnika w literaturze.

W konferencji uczestniczyło 50 osób. W większości byli to nauczyciele bibliotekarze.

Konferencja „Licencja na czytanie II” oraz warsztaty zostały ocenione za pomocą elektronicznej ankiety rozesłanej do uczestników. Średnia ocena konferencji (w pięciostopniowej skali) to 4,71. Warsztaty uzyskały następujące oceny: Monolog i dialog w „Lubiewie” Michała Witkowskiego – 4,86, Trening kreatywności, czyli co ma wiatrak do piernika… – 4,69 i Jak pisać recenzje? Warsztaty z elementami webwritingu – 4,67.

Konferencję patronatem medialnym objęli: Elektroniczna Biblioteka Pedagogiczna SBP oraz toruńskie „Nowości” (w dzienniku zamieszczono m.in. wywiad z dr. hab. Maciejem Wróblewskim, autorem wykładu na temat stanu czytelnictwa w XXI w.)

Wydarzenie wpisało się w realizację jednego z kierunków polityki oświatowej Ministerstwa Edukacji Narodowej na rok szkolny 2016/2017, tj. rozwijania kompetencji czytelniczych oraz upowszechniania czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży.
 

Galeria zdjęć



 



ilość odsłon: 594
lista informacji
Komentarze użytkowników:
Dodaj swój komentarz:

Musisz być zalogowany aby dodać swój komentarz
Jeśli nie posiadasz jeszcze konta załóż je teraz
Jeśli jesteś zarejestrowanym użytkownikiem zaloguj się

katalogi PROLIB
Moodle ibuk
Dostępne publikacje
katalogi PROMAX Bazy danych
BIP
elektroniczna biblioteka pedagogiczna
Organem prowadzącym dla Biblioteki Pedagogicznej im. gen. bryg. prof. Elżbiety Zawackiej jest Samorząd Województwa
Kujawsko-Pomorskiego
ostatnia aktualizacja:
2017-11-15 09:27:23

Biblioteka Pedagogiczna im. gen. bryg. prof. Elżbiety Zawackiej w Toruniu
 ul. Dąbrowskiego 4, 87-100 Toruń
Tel/fax: 056 6539756 email: biblioteka@bptorun.edu.pl
Godziny otwarcia od poniedziałku do piątku 10:00 - 19:00, soboty: 10:00 - 15:00

 

Projektowanie stron Toruń